Çıxarış (Kupça) Əməliyyatlarında Vəkil Məcburiyyəti Gəlir
Mülkiyyət Sənədi (Tapu) Devir Əməliyyatlarında Yeni Mərhələ: Müəyyən Məbləği Keçən Əməliyyatlarda Vəkil Məcburiyyəti
Türkiyə Ədliyyə Nazirliyinin gündəmindəki 12-ci Məhkəmə Paketi çərçivəsində daşınmaz əmlak hüququ və çıxarış (tapu) devir əməliyyatlarına birbaşa təsir edəcək mühüm bir qanun dəyişikliyi ictimaiyyətə sızmışdır. Ədliyyə Nazirliyi səlahiyyətliləri tərəfindən edilən açıqlamalara görə, daşınmaz əmlak alqı-satqısında yaşana biləcək zərərlərin qarşısını almaq və məhkəmələrin iş yükünü azaltmaq məqsədilə müəyyən məbləği keçən çıxarış (tapu) əməliyyatlarında vəkil iştirakının məcburi edilməsi planlaşdırılır.
Bu məqalədə söz mövzusu hüquqi dəyişikliyin təfərrüatlarını, profilaktik hüquq baxımından əhəmiyyətini və xüsusilə daşınmaz əmlak bazarının fəal olduğu Alanya bölgəsində bir Alanya çıxarış (tapu) vəkili ilə əməkdaşlığın hüquqi təhlükəsizliyə töhfəsini araşdıracağıq.
12-ci Məhkəmə Paketi ilə Çıxarış (Tapu) Əməliyyatlarında Nələr Dəyişəcək?
Mətbuata yansıyan və Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən hazırlanmaqda olan 12-ci Məhkəmə Paketi’nin ən diqqət çəkən maddələrindən biri daşınmaz əmlak hüququna aiddir. Nəzərdə tutulan tənzimləməyə görə:
- Çıxarış (tapu) üzərindən aparılacaq devir əməliyyatlarında, daşınmaz əmlakın dəyəri müəyyən ediləcək qanuni hədi aşırsa, tərəflərin əməliyyatı bir vəkil vasitəsilə həyata keçirməsi məcburi olacaqdır.
- Bu yolla müqavilələrin hüquqi yoxlamadan keçməsi və daşınmaz əmlak reyestrindəki məhdudiyyətlərin (icra qoyulması, ipoteka, qeydlər və s.) mütəxəssis bir hüquqşünas tərəfindən araşdırılması təmin ediləcəkdir.
Bu Tənzimləməyə Niyə Ehtiyac Duyuldu?
Daşınmaz əmlak alqı-satqı əməliyyatları yüksək məbləğli qoyuluşlar olub hüquqi səhv üçün tolerantlıq payı ən aşağı olan sövdələşmələr sırasındadır. Praktikada çıxarış (tapu) qeydlərindəki hüquqi problemlərin bilinməməsi və ya yanlış şərh edilməsi, saxtakarlıq halları və qüsurlu müqavilələr səbəbindən məhkəmələrdə on minlərlə «çıxarışın (tapunun) ləğvi və yenidən qeydiyyatı», «müqavilədən imtina» və «kompensasiya» işi baxılmaktadır.
Vəkil məcburiyyəti addımı müasir hüquq sistemlərindəki profilaktik hüquq prinsipinin tələbidir. Əməliyyat həyata keçirilmədən əvvəl bir hüquqşünasın prosesə cəlb edilməsi sonradan illərlə davam edəcək və ciddi xərclərə səbəb olacaq məhkəmə işlərini mənbəyindən həll edəcəkdir.
Alanya Daşınmaz Əmlak Bazarı və Hüquqi Təhlükəsizliyin Əhəmiyyəti
Alanya həm yerli, həm də xarici investorlar üçün Türkiyənin ən fəal daşınmaz əmlak bazarlarından biridir. Xarici alıcıların da tez-tez iştirak etdiyi bu bölgədə mülkiyyətin devri mərhələsində beynəlxalq hüquq normaları ilə Türkiyə Respublikası qanunvericiliyinin dəqiqliklə tətbiq edilməsi tələb olunur.
Bölgənin dinamik bazar şəraitində bir Alanya çıxarış (tapu) vəkilindən hüquqi məşvərət almaq aşağıdakı cəhətlərdən böyük əhəmiyyət daşıyır:
- Reyestr Qeydlərinin Araşdırılması: Satın alınacaq daşınmaz əmlak üzərində ipoteka, icra qoyulması, istifadə hüququ, keçid servitutu və ya ailə yaşayış yeri qeydi kimi məhdudiyyətlərin mövcud olub-olmadığının hüquqi təhlili.
- Tikinti İcazəsi və İstismara Qəbul Aktının (iskan) Yoxlanılması: Daşınmaz əmlakın bələdiyyədəki planlaşdırma statusunun və istismara qəbul aktının (iskan) araşdırılaraq gələcəkdə yarana biləcək inzibati sanksiyaların qarşısının alınması.
- Müqavilələrin Hazırlanması: Daşınmaz əmlak satışı barədə ilkin müqavilələrin, tikinti müqavilələrinin və beh (avans) protokollarının tərəflərin hüquqlarını qoruyacaq şəkildə qanuna uyğun olaraq tərtib edilməsi.
- Təhlükəsiz Ödəniş Üsulları: Çıxarış (tapu) devri ilə eyni vaxtda ödənişin həyata keçirilməsi proseslərində (qarşılıqlı devir mexanizmləri daxil olmaqla) hüquqi koordinasiyanın təmin edilməsi.
Profilaktik Hüquqla Hüquq İtkisinin Qarşısını Alın
Hüquq sistemimizdə «hüququ axtarmaq» qədər «hüququ qorumaq» da əsas prinsipdir. Gündəmdəki vəkil məcburiyyəti layihəsi dövlətin bu istiqamətdəki iradəsini açıq şəkildə ortaya qoyur. İstər qanuni məcburiyyət çərçivəsində, istərsə də şəxsin öz təşəbbüsü ilə olsun — mülkiyyət hüququ kimi konstitusion bir hüququn devri prosesində mütəxəssis vəkil dəstəyi almaq ən etibarlı yoldur.
Alanya və ətrafındakı daşınmaz əmlak investisiyalarınızda müqavilə mərhələsindən çıxarış (tapu) qeydiyyatının tamamlanmasına qədər bütün prosesdə şəffaf və təhlükəsiz irəliləmək üçün bir Daşınmaz Əmlak vəkili ilə birlikdə hərəkət etmək mümkün hüquqi riskləri minimuma endirəcəkdir. Daşınmaz əmlak hüququ sahəsindəki aktual qanunvericilik dəyişiklikləri və hüquqi proseslər barədə ətraflı məlumat almaq üçün mövcud normativ bazanı yaxından izləmək vacibdir.
