Boşanma Uşaqlara Necə Təsir Edir?

Boşanan cütlüklər arasında narkotik asılılığı olan, zorakılığa meylli və ya spirtli içki istifadə edən biri varsa, boşanma bəzən uşaqlar üçün daha yaxşı nəticə verə bilər. Bununla belə, hadisələr çox vaxt bu qədər sadə inkişaf etmir.
Boşanmanın uşaqlara təsiri, boşanmış valideynlərin münasibətləri və uşaqların ruhi sağlamlığının qorunması yolları son dərəcə həssas bir mövzudur.

Bu yazının cavab tapmağa çalışdığı mövzular.
Boşanma nə zaman həqiqətən yaxşı bir həll yoludur?
Boşanmış ailələr də xoşbəxt ola bilər,
Boşanan ərli-arvadlı üçün uşaq baxımından ən vacib şey nədir,
Boşanmadan sonra ailə-uşaq münasibətləri,
Boşanmadan sonra valideynlər arasındakı münasibətlər,
Boşanmadan əvvəl nəzərə alınması lazım olan məqamlar.

Ref:

Boşanma nə zaman həqiqətən yaxşı bir həll yoludur?
Ailə mühitində həqiqətən fiziki zorakılıq və ya maddə asılılığı varsa, boşanma yaxşı bir həll ola bilər. Boşanma uşağı istismar edildiyi vəziyyətlərdən qurtara bilər. Məhkəməyə getməzdən əvvəl bütün yardım və həll imkanlarını nəzərə alın; nəticə etibarilə boşanma o şəxslə eyni evdə yaşamaq məcburiyyətində olmadığınız anlamına gəlir, lakin bu uşaqlar üçün mütləq həll deyil.
Bəzən bir valideyn həyat yoldaşının uşaq istismarına şahid olsa belə, boşanma vəkilinin ifadəsi və məhkəmə qərarından sonra valideynlik hüquqları bərabər bölünə bilər. Problemdən qaçmaq əvəzinə ailənizdən ötrü həll yollarını yaxşıca düşünün — çünki boşanmadan sonra valideynlik hüquqları səbəbindən nəzarət edə bilmədiyiniz mühitlərə uşağınızı göndərmiş ola bilərsiniz. Pis vərdişlər və istismar xasiyyəti asanlıqla dəyişmədiyindən, boşanmayla bağlı ən ağır vəziyyət məhz budur.
O şəxsi özünüzdən ayıra bilərsiniz, lakin istismarçı olsalar belə, uşaqlarla olan əlaqəsini həmişə dayandıra bilmirsiniz. Narkotik istifadəsi uşaqlarınıza təsir edirsə və həmin şəxs yardım almaqdan ya dəyişməkdən imtina edirsə, hüquqi yardım alın. Ancaq yadınızda saxlayın ki, mübarizəniz yeni başlamışdır. Həyatınızın yaxşılaşmasını gözləyərkən vəziyyət daha da ağırlaşa bilər. Uzun müddət perspektivdə uşaq üçün ən düzgün olanı edin.

Boşanma uşağı istismar edildiyi vəziyyətlərdən qurtara bilər. Məhkəməyə getməzdən əvvəl bütün yardım və həll imkanlarını nəzərə alın; nəticə etibarilə boşanma o şəxslə eyni evdə yaşamaq məcburiyyətində olmadığınız anlamına gəlir, lakin bu uşaqlar üçün mütləq həll deyil.
Bəzən bir valideyn həyat yoldaşının uşaq istismarına şahid olsa belə, valideynlik hüquqları bərabər bölünə bilər. Problemdən qaçmaq əvəzinə ailənizdən ötrü həll yollarını yaxşıca düşünün — çünki boşanmadan sonra valideynlik hüquqları səbəbindən nəzarət edə bilmədiyiniz mühitlərə uşağınızı göndərmiş ola bilərsiniz. Pis vərdişlər və istismar xasiyyəti asanlıqla dəyişmədiyindən, boşanmayla bağlı ən ağır vəziyyət məhz budur.
O şəxsi özünüzdən ayıra bilərsiniz, lakin istismarçı olsalar belə, uşaqlarla olan əlaqəsini həmişə dayandıra bilmirsiniz. Narkotik istifadəsi uşaqlarınıza təsir edirsə və həmin şəxs yardım almaqdan ya dəyişməkdən imtina edirsə, hüquqi yardım alın. Ancaq yadınızda saxlayın ki, mübarizəniz yeni başlamışdır. Həyatınızın yaxşılaşmasını gözləyərkən vəziyyət daha da ağırlaşa bilər. Uzun müddət perspektivdə uşaq üçün ən düzgün olanı edin.

Son illərdə nikahların xeyli hissəsi boşanmayla başa çatır. Boşanan cütlüklərdəki hər 100 uşaqdan 80-ində hər hansı mənfi təsir müşahidə edilmir.

Aparılan tədqiqatlara görə:
Uşağın valideynləri ilə olan münasibətlərinin keyfiyyəti,
Boşanmadan sonra valideynlər arasındakı münasibətlərin keyfiyyəti,
Uşağınızın müvəffəqiyyətlə uyğunlaşması baxımından həlledici rol oynayır.

Boşanmadan Sonra Ailə-Uşaq Münasibətləri
Boşanma baş verdikdə, valideyn ilə uşaq arasındakı münasibətin keyfiyyəti uşağın bu vəziyyətlə necə başa çıxacağına böyük təsir göstərəcək.

Boşanmadan sonra uşaqları ilə keyfiyyətli vaxt keçirməyə çalışan valideynlər uşaqlarının bu prosesə uyğunlaşmasına kömək edir. Boşanma söz olduqda uşağınızı sevmək kifayət deyil — hərəkətləriniz əhəmiyyət daşıyır. Uşağınızla keyfiyyətli vaxt keçirərək və müsbət valideyn-uşaq münasibətini möhkəmləndirərək səy göstərməyə çalışın.

Uşaqlarına və onlarla keçirdikləri vaxta az diqqət ayıraraq həyatlarına davam edən valideynlərin uşaqları boşanmaya uyğunlaşmaqda çətinlik yaşayacaq.

Boşanmadan sonra uşaqlarda meydana çıxa biləcək problemlər:
Narahatlıq (anksiyete)
Depressiya
Davranış problemləri
Qəzəb, qəzəb partlayışları, qəzəbi idarə etmə çətinlikləri
Başqalarına qarşı fiziki zorakılıq
Boşanmadan əvvəlki dövrə nisbətən daha aşağı qiymətlər
Narkotik asılılığı
Özünə qapanma
İntihar düşüncələri
Günahkarlıq, utanc və özünü ittiham hissləri (boşanmanın onların günahı olduğunu düşünmək)
Sağlamlığın pisləşməsi
Sosial problemlər

Boşanmadan Sonra Valideynlər Arasındakı Münasibət

Boşanmadan sonra valideynlər arasındakı münasibətin keyfiyyəti də böyük əhəmiyyət daşıyır. Hər iki tərəfin uşaqlarını əməkdaşlıq içində böyüdə bilməsi olduqca vacibdir və boşanmadan sonra uşaqların uyğunlaşmasına birbaşa təsir göstərir.

Valideynlər boşanmadan sonra bir-birləri ilə mübahisə etməyə, qışqırmağa davam edərsə, uşaq bundan mütləq təsirlənəcək. Yaxşı ünsiyyət qurmayan valideynlərə sahib olmaq uşaqlarda narahatlıq, depressiya, qəzəb və kədərə yol açır. Belə valideynlər uşaqlarına kömək etmək üçün birlikdə çalışmaq əvəzinə, uşaqlarında yaşanan problemlər üçün bir-birini günahlandırır. Uşaqlar lazımi yardımı ailədən və ya mütəxəssisdən ala bilmir. Üstəlik heç görmənəsinə məruz qalmamalı olduqları mübahisə və gərginliklərə şahid olurlar.

Boşanmadan sonra mübahisələr yarana bilər. Hər bir valideynin öz ailəsi, öz qaydaları və öz qərarlarını vermək hüququ önü açılmış olur.
Mübahisələr necə həll edilir? Boşanmış valideynlərin yaxşı münaqişə həlli bacarıqlarını tətbiq etmək üçün əlavə səy göstərməsi lazımdır. Valideynlərin yaxşı ünsiyyət bacarıqlarından istifadə edərək keçmiş həyat yoldaşları ilə mədəni və nəzakətli münasibət qura bilməsi uşaqlarının uyğunlaşmasında böyük fərq yaradır.
İdeal boşanmış cütlük bir-birini görməzdən gələ bilmir; bunun əvəzinə, ictimai yerlərdə söhbəti səthi saxlayır və uşaqların yanında müsbət ünsiyyəti qoruyub saxlayır.
Uşaqlar üçün önəmli olan və onların vəziyyətə uyğunlaşmasına kömək edə biləcək digər dəstək mənbəyi isə geniş ailə və dostlardır. Onların sizin kimi emosional, fiziki və zehni dəstəyə ehtiyacları var.

Yaxınlarınızdan dəstək almaq üçün onlara müraciət edin. Hamısı kömək etməyəcək, lakin kömək edənləri qucaqlayın və onlara təşəkkür edin. Onlar yalnız sizə deyil, həm də uşağınıza kömək edirlər.

Boşanmadan Əvvəl Nəzərə Alınması Lazım Olanlar
Ən çox rast gəlinən boşanma səbəbləri:
Bağlılığın olmaması,
Çox sayda münaqişə və ya dava,
Xəyanət və ya nikah xaricindəki münasibətlər,
İstismar.
Mübahisələriniz ola bilər — bunlar hər münasibətdə normaldır. Ən önəmlisi mübahisəni necə həll etdiyinizdir. Evinizde münaqişə həlli bacarıqlarının tətbiq edildiyi anlar siz, həyat yoldaşınız və uşaqlarınız üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda bununla nikahınızı da xilas etmiş ola bilərsiniz.